przez Admin2 | paź 10, 2025 | news-pl
Przepis art. 135 § 3 pkt 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego klarownie podkreśla, iż świadczenie z pomocy społecznej lub funduszu alimentacyjnego nie ma wpływu na zakres świadczeń alimentacyjnych.
Tym samym ustawodawca jednoznacznie wskazał, że świadczenia wypłacane w ramach programu 800+ nie mogą być traktowane jako substytut obowiązku alimentacyjnego ciążącego na osobach zobowiązanych, ani też stanowić podstawy do jego redukcji. Taka wykładnia znajduje również oparcie w konstytucyjnej zasadzie sprawiedliwości społecznej oraz obowiązku ochrony dobra dziecka.
Rzecz jasna, iż od każdej zasady obowiązują wyjątki, które na przestrzeni lat zostały wyartykułowane przez sądy w polskim orzecznictwie. Mianowicie, w przypadku usprawiedliwionych potrzeb związanych z wychowaniem dziecka (m.in. mieszkanie, wyżywienie czy też leki) mogą zostać pokrywane z otrzymywanego świadczenia wychowawczego. Sprawa nieco się komplikuje, kiedy przystąpimy do analizy usprawiedliwionych potrzeb, gdyż nie w każdym przypadku będą one takie same, gdyż wpływa na to szereg czynników, m.in. zarobki rodziców, jakość życia.
Sąd podkreślił, iż przepis art. 135 § 3 pkt 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi, iż fakt otrzymywania przez jednego z rodziców kwoty 800 zł miesięcznie w ramach pomocy państwa nie może być podstawą do zmniejszenia zakresu jego uczestnictwa w kosztach utrzymania dziecka. Co więcej, świadczenie wychowawcze nie powinno zostać zakwalifikowane jako dochód rodzica, który następnie jest podstawą do ustalenia obowiązku alimentacyjnego w stosunku do dziecka, ponieważ ma ono służyć zapewnieniu podstawowych potrzeb bytowych dziecka, co podkreślił Sąd Okręgowy w Olsztynie w wyroku z dnia 4 listopada 2020 r. o sygn.. VI RCa 165/20.
Jeśli zatem potrzeby dziecka w całości finansowane są wyłącznie poprzez obowiązek alimentacyjny obojga rodziców, świadczenie wychowawcze stawałoby się de facto dodatkowym „zyskiem” rodzica otrzymującego środki, nieznajdującym uzasadnienia w realnych potrzebach dziecka. Powyższe stanowisko zajął Sąd Rejonowy w Toruniu w wyroku z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt III RC 837/23.
przez Admin2 | wrz 3, 2025 | news-pl
Sąd Najwyższy w Uchwale z dnia 10 stycznia 2025 roku (sygn. III CZP 35/24) pochylił się nad zagadnieniem, czy rodzicom, którzy mają obowiązek alimentacyjny wobec ubezwłasnowolnionego dziecka, przysługuje wynagrodzenie za sprawowanie opieki nad takim dzieckiem (art. 162 § 2 kro).
Matka osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej wniosła o przyznanie jej wynagrodzenia ze środków publicznych za sprawowanie opieki. Sąd uznał jednak, że opieka matki jest realizacją obowiązku alimentacyjnego, a jej osobiste zaangażowanie – mimo poświęcenia – mieści się w zakresie powszechnie akceptowanych społecznie i prawnie powinności.
Jeżeli opiekunem osoby ubezwłasnowolnionej jest rodzic, na którym spoczywa obowiązek alimentacyjny, to z reguły nie otrzyma on dodatkowego wynagrodzenia. W wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych sytuacjach może powstać możliwość przyznania wynagrodzenia, jeśli zakres opieki wykracza daleko poza to, czego można oczekiwać od rodzica w ramach zasad współżycia społecznego. Niemniej jednak, taka decyzja wymaga każdorazowo indywidualnej oceny, zaś ocena Sądu musi uwzględniać okoliczności konkretnego stanu faktycznego i być wolna od schematyzmu.
W przytoczonym orzeczeniu Sąd Najwyższy wskazał, że „objęcie opieki przez matkę nad ubezwłasnowolnionym synem i jej wykonywanie stanowią wyraz realizacji osobistych powinności moralnych opiekuna wobec podopiecznego”. Dodatkowo SN zwrócił uwagę na to, że realizacja tych powinności jest wspierana ustawowym obowiązkiem alimentacyjnym obejmującym nie tylko świadczenia majątkowe, ale również osobiste starania zobowiązanego (art. 133 § 1 k.r.o.).
przez Admin2 | sie 18, 2025 | news-pl
W polskim prawie nie istnieje sztywna granica wieku, po osiągnięciu której automatycznie wygasa obowiązek alimentacyjny wobec dziecka. Najczęściej przyjmuje się, że obowiązek ten trwa tak długo, jak długo dziecko nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać – czyli, na przykład, gdy kontynuuje naukę lub z powodów zdrowotnych nie może podjąć pracy zarobkowej. Istotne jest to, że ukończenie przez dziecko 18 roku życia nie kończy automatycznie obowiązku płacenia alimentów przez rodzica.
Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 lutego 1981 r. o sygnaturze III CRN 18/81, wskazując, że: „O ustaniu obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dzieci nie decyduje w sposób automatyczny ukończenie przez dziecko pewnej granicy wieku, lecz możność i stopień samodzielnego utrzymywania się przez to dziecko.”
W tym orzeczeniu zwrócono także uwagę na kwestię kontynuowania nauki. Jeśli dorosłe dziecko zamierza kontynuować studia i liczy na dalsze wsparcie rodziców, powinno podejść do nauki w sposób odpowiedzialny. Studia nie mogą służyć jedynie jako pretekst do unikania pracy i życia na koszt rodziców bez rzeczywistego zaangażowania w edukację.
Sam fakt studiowania osoby uprawnionej do alimentów nie oznacza jednak automatyzmu w uznaniu przez Sąd niemożności wykonywania pracy zarobkowej. Po stronie uprawnionego do alimentów spoczywa zatem, w razie sporu sądowego, wykazanie braku możliwości podjęcia pracy zarobkowej choćby w minimalnym wymiarze.
przez Admin2 | lip 22, 2025 | news-pl
W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace nad wprowadzeniem krajowych tablic alimentacyjnych. Specjalnie powołana grupa robocza opracowuje rozwiązania, które mają określać minimalne i maksymalne kwoty alimentów w zależności od dochodów rodzica oraz liczby dzieci. Celem tych działań jest ujednolicenie i uproszczenie procesu ustalania alimentów, a także zwiększenie przejrzystości i zrozumiałości orzeczeń sądowych.
W toku są również prace legislacyjne nad nowelizacją Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, poprzez wprowadzenie tzw. „alimentów natychmiastowych”, czyli uproszczonej procedury przyznawania alimentów w pilnych potrzebach finansowych dziecka. Jest to duże ułatwienie, ponieważ wniosek o alimenty natychmiastowe ma być rozpatrywany w ciągu 14 dni, a sąd ma wydawać nakaz zapłat z rygorem natychmiastowej wykonalności.
Zgodnie z informacjami na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, wysokość alimentów będzie zależna od minimalnego wynagrodzenia za pracę i liczby dzieci w rodzinie, a to pozwoli precyzyjnie ustalić świadczenie.
Na obecnym etapie nie opublikowano jeszcze konkretnego projektu ustawy – prace nad zmianami trwają na szczeblu ministerialnym i mają charakter konsultacyjny. Niemniej jednak już sama zapowiedź wprowadzenia takich zmian to ważny krok w stronę większej przejrzystości i sprawiedliwości w prawie rodzinnym.
przez Admin2 | cze 29, 2025 | news-pl
Zgodnie z art. 27 k.r.io. oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym.
W postanowieniu z dnia 11 marca 2025 r. (III USK 326/23) Sąd Najwyższy zajął stanowisko w kwestii wyrażanych wątpliwości w kwestii tego, czy prawo do alimentów może być osadzone w art. 60 k.r.io., czy również w art. 27 k.r.io. W uchwale z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 39/11 (OSNC 2012 Nr 3, poz. 33) Sąd Najwyższy przyjął, że z orzeczeniem rozwodu wygasa uprzedni obowiązek alimentacyjny orzeczony na podstawie art. 27 k.r.io. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że między obowiązkiem ustanowionym w art. 27 k.r.i o. a obowiązkiem alimentacyjnym (art. 128 k.r.io. i art. 60 k.r.io.) istnieje podobieństwo, jednak o tożsamości tych obowiązków nie może być mowy. Można mówić co najwyżej o "alimentacyjnym charakterze" obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. Uszczegółowiając, w czasie trwania małżeństwa nie istnieje obowiązek alimentacyjny sensu stricto.
Zbieżny z opisanym powyżej kierunek wykładni prawa został zaprezentowany w uchwałach Sądu Najwyższego: z dnia 5 października 1982 r., III CZP 38/82 (OSNCP 1983 Nr 23, poz. 31); z dnia 20 października 2010 r., III CZP 59/10 (z glosą M. Iżykowskiego, Polski Proces Cywilny 2012 nr 3, s. 333) oraz wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2011 r., III UK 84/10 (OSNP 2012 nr 7-8, poz. 100).
Dany kierunek wykładni prawa aprobuje także uchwała III UZP 2/17 oraz stanowisko Trybunału Konstytucyjnego (zob. postanowienia: z dnia 6 marca 2012 r., Ts 134/09, OTK-B 2012 Nr 4, poz. 320; z dnia 24 lipca 2012 r., Ts 134/09, OTK-B 2012 Nr 4, poz. 321).
