Wyprzedaż majątku na pokrycie alimentów.

W wyroku z 30 czerwca 2021 roku Sąd Najwyższy przypomniał, że „nawet trudna sytuacja materialna rodzica nie zwalnia go od obowiązku świadczenia alimentów na potrzeby dzieci. Rodzic jest zobowiązany dzielić się z dzieckiem nawet bardzo szczupłymi dochodami. Natomiast w sytuacjach skrajnych, zaspokojenie potrzeb małoletnich dzieci może nastąpić nawet kosztem części składników majątkowych.” Oznacza to, że sąd może zasądzić alimenty nawet od rodzica, który nie osiąga żadnych dochodów, zmuszając go niejako do sprzedaży majątku. Oczywiście nie może to doprowadzić to obniżenia stopy życiowej rodzica poniżej stopy życiowej dziecka.

Konkubinat a alimenty

Zgodnie z art. 60 § 3 krio obowiązek alimentacyjny wobec byłego małżonka wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Dlatego też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 lipca 1998 r. (I CKN 788/97) musiał orzec, że jeżeli były małżonek nie sformalizuje nowego związku to nadal obowiązek alimentacyjny istnieje. Pozostawanie w konkubinacie przez uprawnionego do alimentacji rozwiedzionego małżonka nie jest bowiem ustawową przesłanką wygaśnięcia wobec niego obowiązku alimentacyjnego drugiego z rozwiedzionych małżonków.

Zadłużenie oskarżonego o niealimentację

W wyroku z dnia 2 grudnia 2020 r. (IV KK 706/19) Sąd Najwyższy słusznie przypomniał, że "obok wysokości osiąganych przez oskarżonego dochodów i jego możliwości zarobkowych, z perspektywy oceny, czy oskarżony wyczerpał znamiona czynu zabronionego z art. 209 § 1a k.k. w zw. z § 1 k.k. i ewentualnych dalszych ustaleń co do stopnia społecznej szkodliwości tego czynu, kluczowe znaczenie ma również wysokość i charakter ciążących na nim zobowiązań finansowych, w tym zwłaszcza tych będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego, a także stopień, w jakim oskarżony wywiązywał się z tych obowiązków i jego starania w tym zakresie"

Orzeczenie to zapadło w sprawie, w której oskarżony nie mógł spełniać swojego obowiązku alimentacyjnego z powodu zajęć komorniczych.

Zmiana wysokości alimentów przed uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego

Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 15 czerwca 2021 roku słusznie wskazał, że jeżeli po wydaniu wyroku rozwodowego przez sad I instancji doszło do zmiany tzw. stosunków w rozumieniu art. 138 k.r.o. to sąd II instancji może te alimenty zmienić. Jest tak, gdyż "w sprawie o rozwód, rozstrzygnięcie o obowiązku alimentacyjnym rozwodzących się rodziców względem ich małoletnich dzieci, odnosi się do świadczeń od daty prawomocności tego wyroku".

Przestępstwo nie alimentacji – zmiany w przepisach

Ustawa z dnia 23 marca 2017 roku o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionych do alimentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 952) wprowadziła, jak wiadomo, zmiany do ustawowego opisu przestępstwa niealimentacji. Przede wszystkim, dotychczasowe znamię uporczywości zostało zastąpione konkretnym okresem, po przekroczeniu którego niealimentacja staje się przestępstwem. Nowelizacja ta wprowadziła jednak również inną istotną zmianę. Ustawodawca zrezygnował ze wskazania źródeł obowiązku alimentacyjnego (ustawy oraz orzeczenia sądowego), wskazując równocześnie, że karalne jest wyłącznie uchylanie się od alimentacji w przypadku, w którym alimenty zostały określone co do wysokości m.in. orzeczeniem sądu lub umową. Czy oznacza to, że ustawodawca całkowicie zrezygnował z karania niealimentacji, gdy obowiązek wynika tylko z ustawy?

Z pytaniem tym musiał zmierzyć się Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt IV KK 56/19. W postanowieniu z dnia 16 marca 2020 roku SN wskazał, że opisana powyżej zmiana dekryminalizuje wyłącznie jeden przypadek uchylania się od alimentacji – gdy jej obowiązek wynika z ustawy, a wysokość alimentów nie jest określona w żadnej z wymienionych w kodeksie karnym form (mogą być to: orzeczenie sądowe, ugoda zawarta przed sądem lub innym organem lub umowa). W pozostałych przypadkach karalność niealimentacji nie ulega zmianie.

Wniosek wynikający ze stanowiska Sądu Najwyższego wydaje się jasny – aby prawo karne mogło chronić nas przed przestępstwem niealimentacji, musimy sami zadbać o to, aby został on w przypadku wystąpienia ustawowego obowiązku alimentacyjnego jasno określony co do wysokości.

Różnica pomiędzy darowizną a alimentami w prawie podatkowym

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 16 marca 2021 r. (sygn.. akt III SA/Wa 1631/20) orzekł, że nie można zakupu nieruchomości oraz samochodów o wysokim standardzie uznać za wydatki mające na celu zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego dziecka składających się na zakres obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 128 k.r.o.

Oznacza to że takie wydatki podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.