przez Admin2 | lut 1, 2021 | news-pl
Osoby, na które nałożono obowiązek płacenia alimentów często próbują tego uniknąć. Kodeks rodzinny i opiekuńczy obejmuje więc ochroną interes osoby uprawnionej do alimentów. W art. 136. określono, ze jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat przed sądowym dochodzeniem świadczeń alimentacyjnych osoba, która była już do tych świadczeń zobowiązana, bez ważnego powodu zrzekła się prawa majątkowego lub w inny sposób dopuściła do jego utraty albo jeżeli zrzekła się zatrudnienia lub zmieniła je na mniej zyskowne, nie uwzględnia się wynikłej stąd zmiany przy ustalaniu zakresu świadczeń alimentacyjnych. Sankcja art. 136 kro skierowana jest przeciwko tym osobom zobowiązanym do alimentacji, które z własnej woli, bez ważnych powodów, pomniejszają swoje możliwości zarobkowe, co utrudnia lub uniemożliwia realizację obowiązku alimentacyjnego.
Stosownie do treści art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Okręgowego w Nowym Sączu w wyroku z dnia 24 października 2013 r. o sygn. III Ca 607/13, obowiązek alimentacyjny zależy od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji oraz od usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej do alimentacji. Z racji tego do obniżenia (lub podwyższenia) alimentów może dojść w przypadku zaistnienia istotnej zmiany w sytuacji osobistej i materialnej stron stosunku alimentacyjnego.
W wyroku z dnia 12 marca 1973 r. III CRN 6/73 Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że zmiana zatrudnienia na mniej zyskowne powodująca zmniejszenie się zarobków zobowiązanego do alimentacji może stanowić podstawę do żądania obniżenia alimentów na podstawie art. 138 kro jeśli istnieje ważny powód do tej zmiany. Oznacza to, że sankcjonowana będzie jedynie zmiana zatrudnienia na mniej zyskowne bez ważnej przyczyny. Jednakże nie można zapominać, że jeśli jednocześnie wzrosną potrzeby uprawnionego do alimentacji, a zasądzone alimenty nie przekraczają możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego, to nie będzie powodu do ich obniżenia.
Jednocześnie przyjmuje się, że już sama możliwość znalezienia przez pozwanego pracy i otrzymywania zarobków na poziomie zbliżonym do tych, które uzyskiwał w dniu ustalania alimentów sprawia, że wyłączone będzie stosowanie roszczenia o obniżenie alimentów (wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 24 października 2013 r. o sygn. III Ca 620/13).
Warto przytoczyć słowa Sądu Okręgowego w Sieradzu z wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r. I Ca 215/13 o tym, że zakres usprawiedliwionych potrzeb dziecka powinien być ustalony w ten sposób, aby w razie ich zaspokojenia stopa życiowa dziecka była taka sama jak stopa życiowa rodziców, gdyż poziom i jakość realizacji potrzeb dziecka zależą od możliwości zarobkowych i majątkowych rodziców, które także wyznaczają ich poziom życia.
KS
przez Admin2 | sty 4, 2021 | news-pl
Art. 1082 Kodeksu postępowania cywilnego mówi o nadaniu klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, który zasądza alimenty. Zgodnie z nim tytułowi egzekucyjnemu, zasądzającemu alimenty, sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu. Tytuł wykonawczy doręcza się wówczas wierzycielowi z urzędu. Tytułem tym może być zarówno wyrok, postanowienie, jak i ugoda sądowa.
Komentowany artykuł modyfikuje postanowienia art. 782 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym klauzulę wykonalności nadaje sąd jednoosobowo na wniosek wierzyciela. Zgodnie z tym przepisem, tytułowi egzekucyjnemu wydanemu w postępowaniu, które zostało lub mogło być wszczęte z urzędu, sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu, a nakazowi zapłaty wydanemu w elektronicznym postępowaniu upominawczym sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu niezwłocznie po jego uprawomocnieniu się. Oznacza to, że w sprawach dotyczących alimentów art. 782 Kodeksu postępowania cywilnego nie ma zastosowania.
W sprawach, w których zasądzono alimenty egzekucja może być wszczęta z urzędu zgodnie z art. 1085 Kodeksu postępowania cywilnego na żądanie sądu pierwszej instancji, który sprawę rozpoznawał. Żądanie takie kieruje się do właściwego organu egzekucyjnego.
Możliwe jest również wszczęcie egzekucji na wniosek. Art. 1081 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego mówi, że jeżeli egzekucja dotyczy alimentów lub renty mającej charakter alimentów, wniosek o wszczęcie egzekucji można zgłosić również do komornika sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wierzyciela.
Od klauzuli wykonalności należy odróżnić rygor natychmiastowej wykonalności. Nadanie takiego rygoru powoduje, że orzeczenie, mimo że nieprawomocne, jest wykonalne. Wówczas dopiero powstaje możliwość zwrócenia się do komornika z wnioskiem o wszczęcie egzekucji nawet jeśli termin do zaskarżenia wyroku nie minął.
Zgodnie z art. 333 Kodeksu postępowania cywilnego sąd z urzędu (a więc bez wniosku powoda lub pozwanego) nadaje rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli zasądza alimenty - co do rat płatnych po dniu wniesienia powództwa. Natomiast co do rat płatnych przed wniesieniem powództwa - za okres nie dłuższy niż za trzy miesiące.
Aby rozpocząć egzekucję alimentów należy złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji alimentów oraz tytuł wykonawczy (orzeczenie z klauzulą wykonalności). Te dokumenty składa się do komornika sądowego, w którego rewirze mieszka dłużnik lub wierzyciel.
przez Admin2 | gru 1, 2020 | news-pl
W treści Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego uregulowano, iż to rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską i każde z nich może w ten sposób działać samodzielnie. Art. 98 § 2 k.r.o. wprowadza jednak wyjątek od tej zasady - żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka przy czynnościach prawnych między dzieckiem a jednym z rodziców lub jego małżonkiem. Uregulowanie to nie będzie miało jednak zastosowania, gdy czynność prawna, której ma dokonać jedno z rodziców, polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz dziecka albo dotyczy należnych dziecku od drugiego z rodziców środków utrzymania i wychowania.
Wątpliwość stanowiło, czy w sprawach o przestępstwo z art. 209 k.k. (niealimentację) małoletni pokrzywdzony może być reprezentowany przez jednego z rodziców w sytuacji, gdy oskarżonym jest drugi z rodziców czy też drugi z rodziców nie może reprezentować pokrzywdzonego dziecka i konieczne jest ustanowienie dla niego kuratora zgodnie z wymogami art. 98 § 2 i 3 oraz art. 99 k.r.o.
Do tej pory kwestia ta była niejednoznacznie rozstrzygnięta a sądy w przeważającej mierze wypowiadały się przeciwko możliwości reprezentowania przez drugiego rodzica. W Uchwale Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 30 września 2010 r. I KZP 10/10 stwierdzono, że ustanowienie kuratora jest konieczne, lecz wniosek o ściganie może zostać złożony przez drugiego rodzica. Ten wyjątek dotyczył jednak jedynie czynności złożenia wniosku o ściganie i Sąd Najwyższy nie wypowiedział się w kwestii pozostałych czynności.
W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2020 r. I KZP 4/20 sąd orzekł, że czynności prawne podejmowane przez przedstawiciela małoletniego pokrzywdzonego w postępowaniu karnym prowadzonym o przestępstwo uporczywej niealimentacji przeciwko rodzicowi dziecka są czynnościami prawnymi dotyczącymi należnych dziecku od tego rodzica środków utrzymania i wychowania, w rozumieniu przywołanego wyżej art. 98 § 2 pkt 2 k.r.o. Sąd Najwyższy rozszerzył więc swój pogląd wyrażony w dotychczasowym orzecznictwie dodając, że drugi rodzic może dokonywać wszystkich czynności. W praktyce oznacza to przyzwolenie Sądu Najwyższego na wykonywanie praw małoletniego w tym postępowaniu przez drugiego z rodziców.
KS
przez Admin2 | lis 2, 2020 | news-pl
Gdy strony mają małoletnie dzieci, w pozwie rozwodowym należy uwzględnićkwestię władzy rodzicielskiej i alimentów na ich rzecz. Sąd rozwodowy ma obowiązek wydać rozstrzygnięcie w tym zakresie również wtedy, gdy strona nie zgłosiła takiego żądania.
Sąd rozwodowy zawsze orzeka o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi, nawet jeśli obowiązuje aktualnie orzeczenie innego sądu regulujące tę kwestię. Sąd powinien również w wyroku rozwodowym rozstrzygnąć kwestię obowiązku alimentacyjnego względem wspólnych małoletnich dzieci, nawet jeżeli obowiązek taki został nałożony w wydanym wcześniej orzeczeniu. Tak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 czerwca 1975 r. (sygn. akt III CRN 155/75).
W praktyce oznacza to, że sąd orzekający o rozwiązaniu małżeństwa ma obowiązek rozstrzygnięcia kwestii obowiązku alimentacji dzieci.Nie zwalnia go okoliczność, że zostało to uregulowane prawomocnym wyrokiem przed wszczęciem sprawy o rozwód.
W sytuacji, gdy alimenty zostały uregulowane prawomocnym wyrokiem sądu opiekuńczego bądź ugodą sądową przed wszczęciem postępowania o rozwód, sąd rozwodowy powinien odnieść się do wcześniejszego orzeczenia. Wówczas sąd musi wskazać, czy podnosi albo obniża alimenty do konkretnej kwoty, czy też utrzymuje je na takim samym poziomie.
Jeśli sąd oceni, że nie zaszła w tym zakresie żadna zmiana stosunków, powinien stwierdzić w sentencji, że świadczenia alimentacyjne są określone w poprzednio wydanym wyroku. Natomiast w razie zmiany stanu faktycznegosąd orzekający może dokonać modyfikacji wysokości alimentów. Nie może jednak zrobić tego bez nawiązywania do poprzedniego wyroku zasądzającego alimenty. W ten sposób można uniknąć wątpliwości związanych z egzekucją.
Małżonek wnosząc o rozwód powinien wnioskować o powierzenie władzy rodzicielskiej i zasądzenie alimentów, również w sytuacji, gdy jego żądanie jest zgodne z treścią wydanego już wcześniej wyroku.
przez Admin2 | paź 5, 2020 | news-pl
Oczywistym jest, że dziecko, które nie pochodzi z małżeństwa, również zasługuje na opiekę i wsparcie ze strony obojga rodziców. W praktyce często może wyglądać to w ten sposób, że dzieckiem opiekuje się samotna matka, która obarczona dodatkowym obowiązkiem może nie być w stanie wykonywać pracy zarobkowej. Zgodnie z prawem zarówno dziecku jak i matce w tej sytuacji mogą przysługiwać alimenty. Sąd Najwyższy uznał, że wsparcie materialne dla matki jest również w sposób pośredni pomocą dla jej dziecka.
Podstawę dla roszczeń matki dziecka pozamałżeńskiego, które przysługują jej wobec ojca dziecka, stanowi art. 141 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z tym przepisem ojciec niebędący mężem matki obowiązany jest przyczynić się do pokrycia wydatków związanych z:
- ciążą i porodem,
- trzymiesięcznym utrzymaniem matki w okresie porodu.
Pomoc ta powinna być adekwatna do okoliczności.
Co ważne, w dalszej części tego przepisu ustawodawca określił dodatkowy obowiązek ojca dziecka. Matka może więc żądać udziału ojca w kosztach swego utrzymania przez czas dłuższy niż trzy miesiące jeżeli przemawiają za tym ważne powody.
Sąd Najwyższy w wyroku o sygn. II CR 418/78 uznał przedłużenie obowiązku utrzymania matki za dalszą ochronę praw dziecka. Zabezpieczenie matce utrzymania ma bowiem na celu zapewnienie dziecku niezbędnej opieki w sytuacji szczególnej. Za ważny powód dla przedłużenia obowiązku utrzymania matki dziecka Sąd Najwyższy uznał sytuację, w której matka zaprzestała w związku z porodem pracy zarobkowej i nie ma środków do zapewnienia sobie niezbędnego utrzymania.
przez Admin2 | wrz 1, 2020 | news-pl
O wydaniu decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanowi art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.Przesłanki, które są konieczne do wszczęcia postępowania w tym zakresie to:
- Uniemożliwianie przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego przez dłużnika alimentacyjnego,
- odmowa złożenia oświadczenia majątkowego przez dłużnika,
- odmowa zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika,
- odmowa przyjęcia przez dłużnika propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych bez uzasadnionej przyczyny.
Organ właściwy wszczyna wówczas postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, którego zwieńczeniem może być wydanie decyzji.
Następny ustęp tego przepisu wspomina o wyjątku od powyższej zasady. Precyzuje on, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.
W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 grudnia 2019 r.II SA/Bk 684/19 sąd zauważył, że wykładnia przytoczonych przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie jest jednoznaczna. Podkreślił przy tym, że zaistnienie wymienionych przesłanek jest konieczne w chwili wszczęcia postępowania o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Jednocześnie wskazał, że w takim razie nie ma znaczenia, czy przesłanki te występują na etapie późniejszym.
W przedmiotowej sprawie przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu wszczęto postępowanie o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.Już w trakcie prowadzenia postępowania poddał się on wywiadowi alimentacyjnemu czyli wykonał jeden z ciążących na nim obowiązków. Zdaniem sądu nie sprawiło to jednak, że odpadła przesłanka do wszczęcia i prowadzenia postępowania.
Sąd podkreślił, że przepisy te mają za zadanie mobilizować dłużników alimentacyjnych do wywiązywania się z obciążających ich obowiązków. Sąd stwierdził, że uznawanie zachowań dłużnika dokonanych na etapie prowadzonego już postępowania przeczyłoby celowi wprowadzonych do ustawy rozwiązań. Poddanie się wywiadowi alimentacyjnemu nie stanowi więc odpadnięcia przesłanki do wszczęcia postępowania. Według Sądu stanowisko dopuszczające konwalidowanie takich zachowań jest niedopuszczalne i stoi w sprzeczności z ratio ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
KS
