Zgodnie z art. 64 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej, rażące naruszenie obowiązku alimentacyjnego przez osobę skierowaną do domu pomocy społecznej względem osoby opłacającej pobyt może być przesłanką do całkowitego lub częściowego zwolnienia z tego obowiązku osoby opłacającej pobyt członka rodziny w DPS.
W świetle tego przepisu pojawia się pytanie – jakie zachowanie można uznać za rażące naruszenie obowiązku alimentacyjnego? Do tej kwestii odniósł się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 10 września 2025 r. (II SA/Łd 204/25). Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, za rażące naruszenie obowiązków rodzinnych, w tym alimentacyjnych, należy uznać uporczywe podejmowanie wobec zobowiązanego do wnoszenia opłat działań społecznie nagannych. Przykłady takich zachowań to: wszczynanie awantur, używanie przemocy fizycznej, rzucanie wyzwisk czy brak jakiegokolwiek zainteresowania losem członka rodziny – w tym zupełny brak wsparcia i pomocy w sytuacjach tego wymagających.
Sąd wydał to orzeczenie w sprawie dotyczącej dzieci S.F., które zostały zobowiązane do opłacania pobytu swojego ojca w domu pomocy społecznej. Od momentu rozstania z matką dzieci, S.F. całkowicie się nimi nie interesował – nie utrzymywał kontaktu, nie odwiedzał ich nawet podczas świąt. Ojciec z powodu problemów alkoholowych, utracił pracę, co uniemożliwiło skuteczne wyegzekwowanie alimentów przez komornika.
WSA zwrócił uwagę na to, że nie do zaakceptowania byłaby sytuacja, w której dzieci musiałyby ponosić koszty pobytu ojca w domu pomocy społecznej, podczas gdy ten rażąco naruszał podstawowe obowiązki rodzicielskie. W konsekwencji sąd uchylił odmowną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.
Warto pamiętać o tym, że osoba obowiązana do wnoszenia opłat za pobyt członka rodziny w DPS powinna wykazać na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku owe rażące naruszenie obowiązku alimentacyjnego przez mieszkańca domu pomocy społecznej. Ponadto, w takich sprawach przeprowadzany jest również rodzinny wywiad środowiskowy.