[stan prawny: styczeń 2019 r.]
Zgodnie z art. 140 kro osoba dostarczająca drugiemu środków do utrzymania lub wychowania, która nie jest do tego zobowiązana albo jest zobowiązana z tego powodu, że uzyskanie na czas świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej w bliższej lub tej samej kolejności byłoby dla uprawnionego niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, może żądać zwrotu od osoby, która powinna te świadczenia spełnić.
Powyższa regulacja przyznaje osobie wykonującej obowiązek alimentacyjny niejako „w zastępstwie” prawo do dochodzenia zwrotu świadczeń od osoby niewywiązującej się z ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego. Osoba alimentująca „w zastępstwie” może dochodzić zwrotu świadczeń w drodze powództwa wytoczonego przeciwko osobie, która zaniechuje alimentacji.
W sprawie V CZ 6/13 Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie to ma charakter alimentacyjny. Natomiast na kanwie postanowienia SN w sprawie I CKN 1180/00 Sąd Najwyższy zakwalifikował je jako cywilnoprawne roszczenie majątkowe o zwrotnym charakterze. W doktrynie prawa rodzinnego żadne z tych stanowisk nie jest dominującym.
Omawiane roszczenie zwrotne przedawnia się z upływem trzech lat.